Düz Tabanlık – Ayak Deformiteleri – Prof.Dr.Tahir Öğüt

Ayak deformiteleri nedir?

Ayak deformiteleri aslında çok geniş bir kavramdır, önce akla düz tabanlık gelir çünkü en sık karşılaşılan deforemitelerden biri düz tabanlıktır. Düz tabanlık deyince daha çok çocukluk yaş grubu  akla gelse de sadece çocuklarda değil erişkenlerde de karşılaşılabilen bir deformitedir. Deformite dendiği zaman düztabanlık gibi yapısal yani genetik özelliklere bağlı karşılaşılabildiği gibi başka nedenlerle de deformiteler oluşabilmektedir. En sık görülenlerden biri travmaya bağlı, özellikle de eskiden geçirilmiş bazı travmalar, eski kırıklar, topuk kırıkları, eski ayak bileği kırıkları, iyi tedavi edilmemiş ya da iyi iyileşmemiş bazı kırıklar deformite şeklinde geri dönebilir. Bunun dışında nörolojik bazı hastalıklar da ayak deformitelerine neden olabilirler. Diyabet, ayak deformitesine neden olabilir. Bazı romatolojik hastalıklar ayak deformitelerine neden olabilir.

Kilo obezite ayak deformasyonuna neden olur mu?

Olur. Obezite özellikle erişkin yaşta ortaya çıkan düz tabanlığın en büyük etkenlerinden biridir.  Özellikle otuz beşli yaşlardan sonra çok ani bir kilo alımı olmuşsa, örneğin bir hormonal hastalıktan dolayı aşırı kilo alınmış olabilir veya hamilelik sonrasında ayakta düz tabanlıklar oluşabilmektedir.

Düztaban nedir?

Erişkin hastalar genellikle iç tarafa bastıklarını söyleyerek ve ayağının iç tarafında ağrı olmaya başladığını belirterek gelmektedir. Ayağın iç kısmında bir kavis vardır. Bu kavis zamanla kaybolmaya başlar. Bu biranda gerçekleşmez. Ayaktaki bu kavis yere yaklaşmaya başladıkça topuk dışa doğru kaymaya başlar. Hastaların içe doğru basmaya başladıklarını söylerken kastettikleri ayaklarının normalde yere değmeyen iç kısımlarının yere değmeye başladığını fark etmeleridir. Aslında arkadan bakıldığında topuk dışa doğru kaymaya başlamaktadır. Bunlarda ilk dönemde ağrı ayağın iç tarafında görülmektedir.

Kadınlarda görülen düztabanlık ve erkeklerde görülen düztabanlık ayrımı var mıdır?

Böyle bir ayrım yoktur. Bunlar genelde iç tarafta bir ağrıyla başlar ancak genelde ihmal edildikleri için iyice deformite oluştuktan sonra muayeneye gelinmektedir. Halbuki bu deformiteler, ilk dönemde yakalansalar belki o kadar deformite oluşmadan tedavi edilebilirler.

Düz tabanlıkta ayakkabı kullanımı ve seçimi önemli midir?

Erken çocukluk döneminde, yürümeye başlandığı dönemde giyilen ayakkabının düztabanlığa neden olabildiği gösterilmiştir. Bu dönemde bilinen anlamda ayakkabı giyilmesi zararlıdır. En sağlıklısı çıplak ayakla dolaşmaktır.

Düz tabanlıkta yaş faktörü nedir?

5 yaşına kadar bütün çocuklar düztabandır. Çünkü o kavis daha önce gelişmez, 5 yaşından sonra gelişmeye başlar ve 10 yaşına kadar uzayabilir. Ayağın kavisi 5 ile 10 yaş arasında gelişimini tamamlamaktadır. Bazı aileler örneğin 14 yaşında bir çocukta düz tabanlık problemi görüldüğünde; daha önce çocuğuna özel tabanlık veya ayakkabı giydirmeliydim şeklinde suçluluk duygusu yaşamaktadır. Ancak buna kesinlikle gerek yoktur. Zaten ilk 5 yaşta kesinlikle özel ayakkabıya ve özel tabanlığa gerek yoktur. Yani ailelerin suçluluk duymalarına gerek yoktur. İlk yürümeye başladığı dönemde çocuklara daha çok mes tarzında, yumuşak deri ayağı koruyan tarzda ayakkabılar, patik tarzındaki ayakkabılar tavsiye edilir. Çünkü o dönemde kasların gelişmeye ihtiyacı vardır. O dönemde tabanı çok sert ayakkabılar verilirse, kasların normal gelişmesine izin verilmemiş olur. Onun için mümkün olduğunca fizyolojik denen serbest kalmalarında fayda vardır. Çok nadir durumlarda, bazı hastalıklarla beraber görülen düztabanlıklar görülebilmektedir. Doğuştan sendromlarla birlikte görülebilmektedir. Çok ciddi olan, elle düzeltilemeyen düztabanlıklardır. Bunlar zaten kendini belli eder. Bu konuda tecrübeli bir doktor bundan şüphelenebilir. Belki özel ayakkabılar kullanılabilir ancak bunlar çok nadir durumlardır. Hatta 1,5 -2 yaşında ameliyat edilmek zorunda kalınan nadir durumlar bulunmaktadır. Ayakta aşağı yukarı otuz kemik otuz eklem vardır. Bu bir puzzle gibidir. Eğer bunda doğuştan bir bozukluk varsa daha erken müdahale etmek gerekir.

Düz tabanlık nedenleri nelerdir?

Düz tabanlık doğuştan genetik özelliklerden dolayı ortaya çıkabilmektedir. Fizyolojik düz tabalık denen yapısal bir özellik olarak görülebilmektedir. Bunun da büyük bir çoğunluğu esnek denilen düztabanlık tipidir yani çocuk parmak ucuna kalktığında düzelebiliyorsa bu esnek tip demektir. Düzelmiyorsa birtakım doğuştan kemik anomalilerini düşünmek gerekir. Bu da nadir durumlardan biridir. Onun dışında düz tabanlığın erişkinde görülen tipi vardır. Bu ikisi birbirinden tamamen farklıdır.

Erişkinlerde görülen düz tabanlık kendini kaç yaşından sonra gösterir?

Genellikle otuz beşli yaşlardan sonra görülür. Obeziteyle birlikte daha çok karşılaşılmaktadır. Aşırı yormalar, aşırı sportif aktiviteler gibi uygunsuz kullanım veya birtakım romatolojik hastalıklarla da görülebilmektedir. Erişkinde görülen düz tabanlığın temel nedeni oradaki bir tendonun iyi çalışmamasıdır. Tendon, kasın kemiğe yapıştığı kiriştir. Çadırın direği nasıl çekildiğinde düşüyorsa bu tendon da onun gibi eğer iyi çalışmazsa ayak kavisi çöker. Bu biranda olmaz, yavaş yavaş ortaya çıkar. Bunun fark edilmesi çok önemlidir. Bunların teşhisinde röntgen yeterlidir ancak ayakta dik dururken röntgen çekilmesi gerekmektedir. Tanı konduktan sonra eğer erken safhada yakalanabilirse, yani bu tendonun ilk defa etkilendiği safhada, hastanın ayağının iç tarafında ağrısının olduğu bu kısımda eğer yakalanabilirse, tabanlıkla, ayakkabı modifikasyonuyla, hareket modifikasyonlarıyla bu dönem geçirilebilir ve deformite oluşması engellenebilir.

Düz tabanlık aşilde kısalığa neden olabilen bir durumdur. Eğer düz tabanlıkla birlikte aşilde kısalık varsa bu mutlaka şikayete neden olur. Bu gibi durumlarda mutlaka müdahale edilmesi gerekir. Bunlar ameliyatla rahatlıkla düzeltilebilmektedir. Sürekli yüksek topuklu ayakkabı giyilmesi aşil tendonunda kısalığa neden olur. Bu da birtakım şikayetlere neden olabilmektedir. Onun için aşili germe egzersizlerini alışkanlık haline getirmekte fayda vardır. Ayakkabının topuk kısmının şoku emebilen özellikle olması gerekmektedir. Ayakkabının burun kısmının hafif yerden yukarıya doğru kalkık olmasında fayda vardır. Yine ayakkabının topuk kısmı iki parmakla sıkıldığında kolay ezilmemelidir,  topuğu kavrayabilmelidir. Topuklu ayakkabılar nasıl zararlıysa babetler de zararlıdır. Ayağın kavisini mümkün olduğunca destekleyen ayakkabılar giymekte fayda vardır. Ayakkabı ilk giyildiğinde rahat edilmesi gerekir. Aslında özellikle ayaklar şişken akşam saatlerinde ayakkabı alınmalıdır.

Call Now Button
×